()臺灣閩南語韻母及其符號使用

臺羅方案裡的韻母部分,簡要的列出韻母的基本音素,拼寫時,應該依照音節結構裡各成分出現的時間順序來紀錄。在臺灣閩南語普通腔中,做為「韻腹」的,一般有六個口部元音、五個鼻化元音和兩個韻化輔音。 「韻腹」之前有「韻頭」,有些音節缺乏「韻頭」,有些具有「韻頭」。「韻腹」之後有「韻尾」,除了沒有「韻尾」的音節以外,其他通常有九種「韻尾」。我們可以將「韻頭」「韻腹」「韻尾」的音素整理如下: 韻頭:iu 韻腹:aeiooouannenninnonnunnmng 韻尾:iumnngptkh 下面,我們把臺灣閩南語普通腔的韻母歸入「一般韻母」,其他特殊方音或部分擬聲詞列入「其他特殊韻母」。

 

1.一般韻母

(1)陰聲韻  (以元音收尾的韻母)

(1.1)口音韻  (以口元音收尾的韻母)

a e i
oo o u
ai au    
ia io iu
ua ue ui
iau uai    

備註:臺羅方案元音o的實際發音,有[o][F][«]等方音變體。

(1.2)鼻化韻:  (具有鼻化元音及韻化輔音的韻母)

ann

enn

inn

onn

m

ng

ainn

(hainn)

 

 

 

 

iann

iaunn

(iaunn)

iunn

uann

uainn

 

 

 

(2)陽聲韻  (以鼻輔音收尾的韻母)

am

庵 甘 貪

an

ang

 

 

im

金 心

in

筋 津

ing

 

 

om

森 蔘

ong

 

(tiuh)

 

 

iam

閹 兼 尖

ian

煙 堅 顛

iang

 

iong

雍 宮 中

un

uan

捐 端

 

 

 

 

 (3)入聲韻  (以喉塞音收尾的韻母)

(3.1)普通喉塞韻

ah

eh

ih

oh

uh

auh

iah

ioh

iuh

(tiuh)

uah

ueh

ooh

備註:-h為喉塞音。

 

(3.2)鼻化喉塞韻  (鼻化元音而又以喉塞音收尾的韻母)

annh

ennh

innh

(tinnh)

mh

iannh

(hiannh)

 

 

ngh

(phngh)

 

 

 

 

 

(3.3)普通入聲韻  (以一般塞音收尾的韻母)

ap

at

ak

op

(hop)

ok

iok

ip

it

ik

iap

iat

iak

ut

uat

iauh

giauh
ngiauh
higuh

 

2.其他的特殊韻母

(1)陰聲韻

ioo

(hioo)

ir

ere

er

irinn

 

 

ee

uee

eeh

uinn

ionn

 

 

備註:er發音為[ə]  ir發音為[]  ee發音為[ε]  ere發音為[əe]

(2)陽聲韻

irm

irn

irng

eng

uang

(uang)

 

 

 

(3)入聲韻

aih

(naih)

 

 

 

 

ainnh

(khainnh)

aunnh

(haunnh)

 

 

erh

ereh

uih

irp

irt

irk

 

 

〈表一〉韻母音標比較表

以下先把臺灣閩南語的七十五個韻母,以表列方式比較諸家音標─國際音標(IPA)、臺灣閩南語音標系統(TLPA)、教會羅馬字(POJ)語通用拼音等,如下:

.       

 

臺灣閩南語羅馬字拼音符號

國際音標
IPA
臺灣閩南語音標TLPA
教會羅馬字
POJ
臺語通用
拼音

1.

a

a

a

a

a

2.

ah  

aʔ

ah

ah

ah

3.

ai  

ai

ai

ai

ai

4.

ainn  

ãi

ainn

aiⁿ

aiⁿ

5. 

ak  

ak

ak

ak

ak

6. 

am  

am

am

am

am

7.

an  

an

an

an

an

8.

ang  

ang

ang

ang

9.

ann  

ã

ann

aⁿ

aⁿ

10.

annh  

ãʔ

annh

ahⁿ

ahⁿ

11.

ap

ap

ap

ap

ap

12. 

at  

at

at

at

at

13. 

au  

au

au

au

au

14. 

auh  

auʔ

auh

auh

auh

15. 

e  

e

e

e

e

16.

eh  

eʔ

eh

eh

eh

17.

enn  

enn

eⁿ

eⁿ

18.  

ennh  

ʔ

ennh

ehⁿ

ehⁿ

19. 

i  

i

i

i

i

20.

ia  

ia

ia

ia

ia

21.

iah

iaʔ

iah

iah

iah

22. 

iak  

iak

iak

iak

iak

23.

iam  

iam

iam

iam

iam

24.

ian  

ian

ian

ian

ian

25.

iang  

iaŋ

iang

iang

iang

26.

iann  

iann

iaⁿ

iaⁿ

27.

iannh  

ʔ

iannh

iahⁿ

iahⁿ

28.

iap  

iap

iap

iap

iap

29.

iat  

iat

iat

iat

iat

30.

iau  

iau

iau

iau

iau

31.

iauh

iauʔ

iauh

iauhⁿ

iauhⁿ

32.

iaunn  

iãu

iaunnh

iauh

iauh

33. 

ih  

iʔ

ih

ih

ih

34.

ik  

ik

ik

ek

ik

35.

im  

im

im

im

im

36.

in  

in

in

in

in

37.

ing  

ing

eng

ing

38.

inn  

ĩ

inn

iⁿ

iⁿ

39.

innh  

ĩʔ

innh

ihⁿ

ihⁿ

40.

io  

io

io

ior

41. 

ioh

iɔʔ

ioh

ioh

ioh

42.

iok  

iɔk

iok

iok

iok

43.

iong  

iɔŋ

iong

iong

iong

44.

ip  

ip

ip

ip

ip

45.

it  

it

it

it

it

46.

iu  

iu

iu

iu

iu

47. 

iuh  

iuʔ

iuh

iuh

iuh

48.

iunn  

iunn

iuⁿ

iuⁿ

49. 

m  

m

m

m

m

50.

mh  

mʔ

mh

mh

mh

51.

ng

ŋ

ng

ng

ng

52. 

ngh  

ŋʔ

ngh

ngh

ngh

53. 

o  

ə

o

o

or

54.

oh  

ɔʔ

oh

oh

oh

55.

ok  

ɔk

ok

ok

ok

56.

om  

ɔm

om

om

om

57.

ong  

ɔŋ

ong

ong

ong

58.

onn  

ɔ̃

onn

oⁿ

oⁿ

59.

oo  

ɔ

oo

o͘

o

60.

ooh  

ɔʔ

ooh

o͘h

oh

61.

op

ɔp

op

op

op

62.

u  

u

u

u

u

63.

ua  

ua

ua

oa

ua

64.

uah  

uaʔ

uah

oah

uah

65.

uai  

uai

uai

oai

uai

66.

uainn  

uãi

uainn

oaiⁿ

uaiⁿ

67. 

uan  

uan

uan

oan

uan

68. 

uann  

uann

oaⁿ

uaⁿ

69.

uat  

uat

uat

oat

uat

70.

ue  

ue

ue

oe

ue

71.

ueh

ueʔ

ueh

oeh

ueh

72.

uh  

uʔ

uh

uh

uh

73.

ui  

ui

ui

ui

ui

74.

un  

un

un

un

un

75.

ut  

ut

ut

ut

ut